صنعت مواد شیمیایی ایران (پتروشیمی، محصولات پایه، پلیمرها، کودهای شیمیایی، حلال‌ها، رنگ، رزین، چسب و محصولات پایین‌دستی) به عنوان یکی از ستون‌های اصلی اقتصاد غیرنفتی، نقش محوری در صادرات، اشتغال، ارزش افزوده و تأمین صنایع وابسته (داروسازی، کشاورزی، خودرو، ساختمان، نساجی و بسته‌بندی) ایفا می‌کند. با تکیه بر ذخایر عظیم گاز طبیعی (دومین دارنده جهان) و نفت خام، این صنعت پتانسیل تبدیل شدن به پیشران رشد اقتصادی را دارد، اما چالش‌های ساختاری مانند تحریم‌ها، ناترازی انرژی و کمبود سرمایه، مسیر را دشوار کرده است.

در بهمن ۱۴۰۴ (فوریه ۲۰۲۶)، بر اساس آمار رسمی شرکت ملی صنایع پتروشیمی (NPC) و مرکز آمار ایران، ظرفیت اسمی تولید حدود ۱۰۰–۱۰۶ میلیون تن در سال است، تولید واقعی ۵۴ میلیون تن در ۸ ماهه اول سال (افزایش ۱ میلیون تنی نسبت به سال قبل)، صادرات ۲۲ میلیون تن به ارزش ۸٫۸ میلیارد دلار (رشد وزنی ۱ میلیون تنی اما کاهش دلاری به دلیل افت قیمت‌های جهانی) و فروش داخلی ۱۳–۱۶ میلیون تن به ارزش ۱۱ میلیارد دلار گزارش شده است. NPC اعلام کرده که با تکمیل طرح‌های جهش سوم، ظرفیت تا پایان سال ۱۴۰۴ به ۱۰۵ میلیون تن می‌رسد و تولید واقعی به ۸۰–۸۵ میلیون تن.